Jakie zasady obowiązują w psychoterapii

Myślisz o podjęciu psychoterapii, ale nie wiesz, jak wygląda sam proces bycia w psychoterapii? W tym artykule odpowiem na pytanie, jakie zasady obowiązują w psychoterapii ? Wpis ten odnosi się do indywidualnej psychoterapii psychodynamicznej.

Niezależnie od tego, jakie zakłócenie naszego życia psychicznego chcemy leczyć, w psychodynamicznej psychoterapii indywidualnej obowiązują podobne zasady. Na początku należy zaznaczyć, że indywidualna psychoterapia psychodynamiczna jest wskazana w leczeniu zaburzeń nerwicowych, zaburzeń osobowości, zaburzeń odżywiania. Wskazana jest również w pogłębionej psychoterapii uzależnień po odbytym już leczeniu odwykowym lub też w psychoterapii zaburzeń z pogranicza psychoz. Pacjentami są osoby zarówno dorosłe jak i niepełnoletnie. Opisane tutaj zasady odnoszą się do pracy z osobami dorosłymi i młodzieżą od 13 roku życia. Psychoterapia młodszych dzieci w większym stopniu zawiera elementy zabawy i częściej wiąże się z zaangażowaniem opiekuna.

Sam proces psychoterapii rozpoczyna się zawsze kilkoma spotkaniami konsultacyjnymi. W tym czasie pacjent przedstawia problem, z którym się zgłasza. Psychoterapeuta pyta o kontekst pojawienia się objawów, ogólną sytuację życiową pacjenta, ważne momenty rozwojowe z historii życia. Dopiero po etapie konsultacji psychoterapeuta tworzy wstępną diagnozę, przedstawia możliwości pomocy. Pacjent z kolei w czasie konsultacji dowiaduje się, jak w przybliżeniu wygląda kontakt z psychoterapeutą. Dopiero wtedy można rozmawiać o możliwościach rozpoczęcia procesu psychoterapii.

Psychoterapia psychodynamiczna indywidualna to praca sam na sam z psychoterapeutą. Wbrew powszechnym opiniom, obecnie rzadko odbywa się na kozetce, w zdecydowanej większości przypadków pacjent razem z terapeutą siedzą w fotelach lub na krzesłach. Najważniejszym czynnikiem leczącym i umożliwiającym kontynuowanie psychoterapii pomimo wielu trudności jest właśnie relacja terapeutyczna.

W trakcie sesji pacjent mówi o własnym cierpieniu związanym z chorobą, o sprawach, które teraz lub w ostatnim czasie zajmowały jego uwagę, przedstawia swoje rozumienie różnych sytuacji. Psychoterapeuta zachęca też do opisywania swoich myśli, uczuć, fantazji, które pacjentowi wydają się mało ważne. Pacjent może opowiadać ponadto o swoich snach z ostatnich dni lub z odległej przeszłości, które zapadły mu w pamięć. Co charakterystyczne również, to pacjent zawsze zaczyna sesję od tego, co w danym momencie jest dla niego znaczące. Wszystko to pozwala psychoterapeucie na poznanie świata wewnętrznego pacjenta, jego zakłóceń i pomoc pacjentowi w ich dostrzeżeniu. Umożliwia to bowiem zmianę wewnętrzną, która stanowi niezbędny warunek wyleczenia.

Psychoterapeuta, w przeważającym czasie sesji, odzywa się mało. Zazwyczaj słucha, ale jego główna rola polega na integrowaniu wszelakich przeżyć, konfliktów pacjenta. Dopiero dzięki temu może stymulować refleksyjność  pacjenta, która umożliwi mu w dalszej perspektywie leczącą zmianę.

Ta lecząca zmiana wewnętrzna w wyniku psychoterapii pojawia się stopniowo. Najczęściej w pierwszym etapie pracy pacjent czuje znaczną ulgę, bo niekiedy po raz pierwszy w życiu rozmawia z kimś o swoich problemach albo mówi o sprawach, którymi z nikim wcześniej się nie dzielił. Dzięki temu odczuwa spadek nieprzyjemnego napięcia, nadzieję na zmianę i lepsze życie. Jest to bardzo ważny moment, jednak psychoterapia to długotrwały proces. Dopiero w wyniku systematycznych sesji, angażowaniu się pacjenta, jego wytrwałości i gotowości do konfrontacji z trudnymi prawdami o samym sobie, możliwa jest zmiana przeżywania wewnętrznego w stronę wyższej dojrzałości i integracji wewnętrznej. To dopiera ta zmiana pozwala na życie wolne od lęku, depresji, w bardziej satysfakcjonujących relacjach z ludźmi.

Tak jak już wspomniano, w psychoterapii psychodynamicznej ważna jest systematyczność. Sesje terapeutyczne odbywają się raz lub częściej w tygodniu. Trwają zwykle 45-50 minut. Pacjent i psychoterapeuta zobowiązują się przestrzegać tego harmonogramu. Nawet jeśli pacjent się spóźni, sesja kończy się o wyznaczonym czasie. Jest to ważne, bo daje pacjentowi poczucie ciągłości i bezpieczeństwa. Przewidywalna relacja terapeutyczna stanowi również część procesu leczenia, o odmiennym znaczeniu w zależności od rodzaju leczonego zaburzenia.

Przez cały okres trwania psychoterapii, również jeszcze na etapie konsultacji, pacjent jest chroniony tajemnicą zawodową psychoterapeuty. Oznacza to, że wszelkie informacje, również sam fakt bycia pacjentem, nie są przekazywane osobom trzecim. Wyjątkiem jest realne zagrożenie życia lub zdrowia pacjenta, wtedy psychoterapeuta ma obowiązek w pierwszej kolejności dbać o bezpieczeństwo pacjenta. Zobowiązują go do tego odpowiednie ustawy prawne i kodeksy etyczne.

Na koniec należy wspomnieć, że koniec psychoterapii odbywa się również stopniowo, jest omawiany wspólnie z psychoterapeutą. Wyznacznikiem efektywnego zakończenia psychoterapii jest stabilna lecząca zmiana w wewnętrznym przeżywaniu, a nie jedynie ustąpienie objawów. Często pacjent w zaawansowanym etapie psychoterapii nie odczuwa już objawów, tylko pracuje nad własnym zaburzonym postrzeganiem rzeczywistości, które te objawy właśnie powodowało.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.